Αναγωγή στο κέντρο
Οι όλμοι στο κέντρο. Η ταχύτερη μέθοδος, για βεληνεκή έως 3.100 μ.
Αρχική / Υποστήριξη / Όλμοι 81 χιλ. / Αβάκιο M16
// Όλμοι 81 χιλ. · Κέντρο Διευθύνσεως Βολής
Το αβάκιο αναγωγής M16
Ο παρατηρητής βλέπει τον στόχο, οι όλμοι όχι. Ανάμεσά τους δουλεύει το Κέντρο Διευθύνσεως Βολής, και το βασικό του εργαλείο είναι ένας διαφανής δίσκος πάνω σε τετραγωνισμένη βάση: το αβάκιο M16. Με αυτό, ό,τι λέει ο παρατηρητής γίνεται παρεκτροπή και βεληνεκές για τους όλμους. Εδώ θα το δουλέψεις βήμα βήμα, σε αβάκιο που γυρίζει.
6400χιλιοστά ο κύκλος
1:12.500κλίμακα της βάσης
50 μ.κάθε τετραγωνίδιο
2800παρεκτροπή στα ακόντια
01
// Ποιος υπολογίζει τη βολή
Το Κέντρο Διευθύνσεως Βολής
Το ΚΔΒ (στα σχέδια μαθήματος και ΚΔΠ, Κέντρο Διευθύνσεως Πυρός) είναι το τμήμα των όλμων που κάνει τις αιτήσεις του παρατηρητή στοιχεία για τους σωλήνες. Κανείς από τους όλμους δεν βλέπει τον στόχο. Το ΚΔΒ είναι αυτό που τον «βλέπει» στο χαρτί.
Τι κάνει
- Δέχεται τις αιτήσεις βολής των παρατηρητών ή των ανώτερων κλιμακίων.
- Υπολογίζει τα στοιχεία βολής: παρεκτροπή από το αβάκιο, κλίση και γέμισμα από τους πίνακες βολής.
- Μεταδίδει τα παραγγέλματα βολής στους όλμους.
- Διορθώνει τις τιμές των πινάκων βολής για τις συνθήκες της ημέρας, ώστε η βολή να είναι ακριβής.
Ποιοι το στελεχώνουν
- Επικεφαλής
- Ο αξιωματικός βολής. Αποφασίζει αν θα εκτελεστεί μια αποστολή βολής.
- Υπολογιστές
- Τουλάχιστον δύο, για ταχύτητα και για να ελέγχει ο ένας τον άλλον.
- Παρατηρητές
- Αναζητούν στόχους, κανονίζουν τη βολή, επιτηρούν το αποτέλεσμα και το πεδίο της μάχης.
- Τοπογράφος
- Η τοπογραφική οργάνωση της βολής: θέσεις όλμων και γνωστά σημεία.
- Οδηγός · διαβιβαστής
- Όχημα και επικοινωνίες.
Το ακριβές προσωπικό το ορίζουν οι ισχύοντες Πίνακες Οργάνωσης της μονάδας. Ο δεύτερος υπολογιστής δεν είναι πολυτέλεια: λάθος στο αβάκιο σημαίνει βλήμα σε λάθος σημείο, ίσως πάνω σε φίλια τμήματα.
02
// Πριν πιάσεις το αβάκιο
Οι έννοιες
Πέντε λέξεις αρκούν για να καταλάβεις τι κάνει το αβάκιο. Τα χιλιοστά και το διάθημα τα ξέρεις από την Τοπογραφία. Οι υπόλοιπες τρεις είναι του όλμου.
- Χιλιοστό
- Μονάδα γωνίας. Ο κύκλος έχει 6.400 χιλιοστά, δηλαδή 1 χιλ. είναι περίπου 0,056°. Στα 1.000 μ. απόσταση, 1 χιλ. αντιστοιχεί σε περίπου 1 μ. πλάτος.
- Διάθημα · ΔΘ
- Το αζιμούθιο τετραγωνισμού: η δεξιόστροφη γωνία από τον βορρά τετραγωνισμού του χάρτη ως τη διεύθυνση που σε ενδιαφέρει. «ΔΘ όλμου–στόχου» είναι η διεύθυνση από τους όλμους προς τον στόχο.
- ΔΘ τάξεως
- Το ΔΘ των όλμων προς τον κεντρικό στόχο της περιοχής, στρογγυλεμένο στην πλησιέστερη πενηντάδα. Εκεί κοιτάνε οι σωλήνες μετά την παράλληλη τάξη. Π.χ. ΔΘ όλμου–στόχου 1476 → ΔΘ τάξεως 1500.
- Παρεκτροπή
- Η οριζόντια δεξιόστροφη γωνία που μετράει το σκοπευτικό, από την προς τα πίσω προέκταση του σωλήνα ως το σημείο σκοπεύσεως, δηλαδή τα ακόντια. Όταν ο σωλήνας κοιτά το ΔΘ τάξεως, τα ακόντια βρίσκονται στην παρεκτροπή 2800.
- Παρέκκλιση
- Μια μικρή διόρθωση στην παρεκτροπή, που δίνει ο πίνακας βολής για κάθε βεληνεκές. Παρεκτροπή βολής = παρεκτροπή αβακίου + παρέκκλιση.
Ο κανόνας ΑΠΔΑ: Αριστερά Προσθέτω, Δεξιά Αφαιρώ
Τα ακόντια μένουν καρφωμένα στο έδαφος. Για να στρίψει ο σωλήνας αριστερά, ο σκοπευτής βάζει μεγαλύτερη παρεκτροπή και ξαναστοχεύει τα ακόντια. Η παρεκτροπή αλλάζει όσο και το ΔΘ, με το αντίθετο πρόσημο: +10 στην παρεκτροπή σημαίνει −10 στο ΔΘ. Μετακίνησε τον στόχο και δες.
ΔΘ τάξεως1200
ΔΘ όλμου–στόχου
Παρεκτροπή
03
// Το εργαλείο
Γνώρισε το αβάκιο M16
Τρία κομμάτια: μια σταθερή τετραγωνισμένη βάση, ένας διαφανής δίσκος που γυρίζει πάνω της, και ένας βραχίονας βεληνεκών. Όλα δουλεύουν γύρω από το ίδιο κέντρο. Πάτα τους αριθμούς.
Ο βερνιέρος: ακρίβεια 1 χιλιοστού
Ο δίσκος είναι χαραγμένος ανά 10 χιλ. Τις μονάδες τις δίνει ο βερνιέρος στη βάση, δίπλα στον δείκτη: 10 γραμμές που απέχουν 9 χιλ. η μία από την άλλη. Οι δεκάδες διαβάζονται στον δίσκο, πριν από τον δείκτη. Οι μονάδες είναι η γραμμή του βερνιέρου που συμπίπτει με γραμμή του δίσκου. Τα διαθήματα αυξάνουν προς τα δεξιά, γι’ αυτό τα διαβάζεις στο δεξί τμήμα. Οι παρεκτροπές αυξάνουν προς τα αριστερά, γι’ αυτό τις διαβάζεις στο αριστερό.
Πώς γράφεις και πώς το φροντίζεις
- Θέση όλμωνΚύκλος με σταυρό.
- Στόχος, διάρρηξηΤελεία με αριθμό, με τη σειρά που μπαίνουν.
- Διεύθυνση παρατηρητήΤρίγωνο στην περιφέρεια του δίσκου, στο ΔΘ παρατηρητή–στόχου, με τον αριθμό του στόχου.
- Σημείο επισημάνσεως · ΣΕΣταυρός που δεν κλείνει στο κέντρο.
- Γράφεις με μαλακό μολύβι και σβήνεις με γόμα. Ποτέ με το νύχι.
- Κανένα λύγισμα, καμία γρατζουνιά, όχι πολλές ώρες στον ήλιο. Το πλαστικό παραμορφώνεται και το κέντρο φεύγει.
- Καθαρίζεις με μαλακό χαρτί ή πανί, ελαφρά βρεγμένο με υγρό σαπούνι.
- Ποτέ βενζίνη, οινόπνευμα ή διαλυτικά: σβήνουν τις χαραγές.
04
// Η βασική μέθοδος
Αναγωγή στο κέντρο
Η απλούστερη και ταχύτερη μέθοδος: οι όλμοι μπαίνουν στο κέντρο του αβακίου. Τα ΔΘ και τις αποστάσεις τα μετράς πρώτα στον χάρτη. Η κάθετη γραμμή φτάνει τα 3.100 μ. Για μεγαλύτερο βεληνεκές υπάρχει η μέθοδος του μέγιστου βεληνεκούς.
// Αβάκιο σε λειτουργία
Από τον χάρτη στην παρεκτροπή
Δείκτης · ΔΘ0000
Παρεκτροπή—
Βεληνεκές—
Γιατί στρογγυλεύεις στην πενηντάδα. Οι όλμοι τάσσονται μία φορά, στο ΔΘ τάξεως, και τα ακόντια μπαίνουν στην παρεκτροπή 2800. Κάθε στόχος μετά είναι απλώς απόκλιση από αυτή τη διεύθυνση. Με στρογγυλό ΔΘ τάξεως, η κλίμακα παρεκτροπών που γράφεις στον δίσκο πέφτει πάνω στις χαραγές των εκατοντάδων.
05
// Από τον παρατηρητή στο αβάκιο
Οι διορθώσεις
Ο παρατηρητής βλέπει πού έπεσε το βλήμα και λέει πόσο να πάει αριστερά ή δεξιά, μακρύτερα ή εγγύτερα, όπως τα βλέπει ο ίδιος. Το ΚΔΒ στρέφει τον δίσκο στο ΔΘ παρατηρητή–στόχου, ώστε το «δεξιά» του αβακίου να είναι και δικό του δεξιά, και μετράει τετραγωνίδια: ένα τετραγωνίδιο είναι 50 μ.
// Κανονισμός βολής
Δύο διορθώσεις και πέρας αποστολής
Δείκτης · ΔΘ0000
Παρεκτροπή—
Βεληνεκές—
ΑΡ · ΔΞ είναι αριστερά και δεξιά, ΜΑΚΡ · ΕΓΓ μακρύτερα και εγγύτερα, πάντα σε μέτρα και πάντα όπως τα βλέπει ο παρατηρητής. Στο αβάκιο: πλάγια μετακίνηση για αριστερά ή δεξιά, πάνω για μακρύτερα, κάτω για εγγύτερα.
«ΠΕΡΑΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ – ΕΠΙΣΗΜΑΝΑΤΕ». Το τελευταίο σημείο γίνεται σημείο επισημάνσεως: σταυρός που δεν κλείνει στο κέντρο και τα γράμματα ΣΕ. Τα υπόλοιπα σβήνονται. Από το ΣΕ θα σημειώνεις αργότερα νέους στόχους.
06
// Όταν το κέντρο δεν αρκεί
Άλλες μέθοδοι
Η προετοιμασία του αβακίου για εξαγωγή στοιχείων λέγεται όπλιση. Υπάρχουν τρεις μέθοδοι. Η διαδικασία για την παρεκτροπή είναι ίδια σε όλες: ΔΘ τάξεως, κλίμακα παρεκτροπών με τον ΑΠΔΑ, ανάγνωση στο αριστερό τμήμα του βερνιέρου. Αλλάζει μόνο το πού μπαίνουν οι όλμοι.
Μετατροπή σε χάρτη
Ο δίσκος γίνεται χάρτης της περιοχής, με γραμμές τετραγωνισμού. Όλα τα σημεία μπαίνουν με συντεταγμένες.
Μέγιστο βεληνεκές
Οι όλμοι μπαίνουν κάτω από το κέντρο, ώστε να χωρέσουν στόχοι πέρα από τα 3.200 μ.
Μετατροπή σε χάρτη
Δείκτης · ΔΘ0000
Παρεκτροπή—
Βεληνεκές—
Μέγιστο βεληνεκές
Δείκτης · ΔΘ0000
Παρεκτροπή—
Βεληνεκές—
Τρεις τρόποι να σημειώσεις στόχο
Ανεξάρτητα από τη μέθοδο όπλισης, ένας νέος στόχος μπαίνει στο αβάκιο με έναν από τρεις τρόπους.
Ορθογώνιες συντεταγμένες
Ο στόχος δίνεται με συντεταγμένες χάρτη και μπαίνει όπως κάθε άλλο σημείο, με τον τρόπο της όπλισης που χρησιμοποιείς.
Μεταφορά από γνωστό σημείο
Ο παρατηρητής δίνει τον νέο στόχο ως διόρθωση από ένα σημείο που υπάρχει ήδη στο αβάκιο, π.χ. «από το ΣΕ, ΑΡ 300 – ΕΓΓ 100». Στρέφεις τον δίσκο στο ΔΘ παρατηρητή–νέου στόχου, σημειώνεις τρίγωνο στην περιφέρεια και μετράς τετραγωνίδια από το γνωστό σημείο.
Πολικές συντεταγμένες
Ο παρατηρητής δίνει ΔΘ και απόσταση από τη θέση του. Η θέση του πρέπει να είναι ήδη στο αβάκιο. Στρέφεις τον δίσκο στο ΔΘ παρατηρητή–νέου στόχου και σημειώνεις τον στόχο στην απόσταση που έδωσε, ευθεία «πάνω» από τον παρατηρητή.
07
// Με τα δικά σου χέρια
Εξάσκηση
Τώρα το αβάκιο το γυρίζεις εσύ: σέρνοντας τον δίσκο ή με τα κουμπιά. Κάνε τα βήματα της αναγωγής στο κέντρο με τη σειρά, γράψε τα αποτελέσματα και πάτα «Έλεγχος».
// Άσκηση
Βρες παρεκτροπή και βεληνεκές
Δείκτης · ΔΘ0000
Παρεκτροπή—
Βεληνεκές—
μ.
Τα πιο συνηθισμένα λάθη
ΑΠΔΑ ανάποδα
Στόχος αριστερά από το ΔΘ τάξεως και η παρεκτροπή βγαίνει μικρότερη από 2800. Αριστερά προσθέτεις, δεξιά αφαιρείς.
Λάθος πενηντάδα
Το 1176 στρογγυλεύει στο 1200, όχι στο 1150. Η πλησιέστερη πενηντάδα, όχι η προηγούμενη.
Διόρθωση χωρίς στροφή στον παρατηρητή
Μετακινείς το σημείο με τον δίσκο στραμμένο στο ΔΘ των όλμων. Το «δεξιά» του παρατηρητή γίνεται κάτι άλλο και η επόμενη βολή πέφτει λάθος.
Τετραγωνίδια των 100 μ.
Ένα τετραγωνίδιο είναι 50 μ. Διόρθωση ΜΑΚΡ 200 είναι τέσσερα τετραγωνίδια, όχι δύο.
Λάθος πλευρά του βερνιέρου
Οι παρεκτροπές διαβάζονται στο αριστερό τμήμα, τα διαθήματα στο δεξί.
Ξεχασμένη παρέκκλιση
Η παρεκτροπή του αβακίου δεν είναι ακόμα παρεκτροπή βολής. Πρόσθεσε την παρέκκλιση από τον πίνακα βολής.
Γραμμένο από εμάς, με βάση το δημόσιο αμερικανικό δόγμα για τη διεύθυνση βολής όλμων (FM 3-22.91 / TC 3-22.91, Mortar Fire Direction Procedures) και την ορολογία της Σχολής Πεζικού. Τα παραδείγματα και οι αριθμοί είναι δικοί μας. Οι πίνακες βολής δεν δίνονται εδώ: γέμισμα, κλίση και παρέκκλιση βγαίνουν μόνο από τους εγκεκριμένους πίνακες του βλήματος. Για εκπαίδευση, όχι για πραγματική βολή. Δεν αποτελεί επίσημο εκπαιδευτικό υλικό του ΓΕΣ.