Αρχική / Υποστήριξη / Διάσωση μάχης / Διακομιδή

// TCCC · Tactical Evacuation (TACEVAC)

Διακομιδή τραυματία

Ο σοβαρά τραυματίας πρέπει να φύγει όσο πιο γρήγορα γίνεται, και ό,τι ξέρεις γι’ αυτόν πρέπει να φύγει μαζί του. Εδώ θα δεις τη διαφορά MEDEVAC και CASEVAC, τις κατηγορίες διακομιδής, πώς ζητάς διακομιδή με τις 9 γραμμές, πώς συμπληρώνεις την κάρτα τραυματία και τι λες στην αναφορά MIST-AT.

3κατηγορίες διακομιδής

9γραμμές αιτήματος

<2′για την κάρτα τραυματία

6στοιχεία στο MIST-AT

// Κάθε κλιμάκιο διαβάζει την κάρτα: ό,τι έγινε στο πεδίο το ξέρει και ο επόμενος που θα αναλάβει.

// Η τρίτη φάση του TCCC

Τακτική διακομιδή

Η διακομιδή παίρνει τον τραυματία από το εχθρικό και δύσκολο περιβάλλον όπου τραυματίστηκε και τον πηγαίνει κάπου ασφαλέστερα, με προχωρημένη ιατρική φροντίδα. Το μέσο μπορεί να είναι όχημα, αεροσκάφος ή σκάφος. Ο χρόνος αλλάζει πολύ από περίπτωση σε περίπτωση και οι καθυστερήσεις είναι συχνές.

MEDEVAC και CASEVAC

// Ιατρικό μέσο

MEDEVAC

Ειδικά διαμορφωμένο μέσο, με ιατρικό προσωπικό και εξοπλισμό.
Σημειωμένο με ερυθρό σταυρό· η βασική αποστολή του είναι η ιατρική διακομιδή.
Μη πολεμικό και ελάχιστα οπλισμένο. Συχνά δεν μπαίνει εκεί όπου η απειλή από εχθρικά πυρά είναι μεγάλη.

// Μάχιμο μέσο

CASEVAC

Μη διαμορφωμένο μέσο, ό,τι έχει η μονάδα: όχημα, ελικόπτερο, σκάφος.
Δύναμη πυρός και θωράκιση, χωρίς ερυθρό σταυρό, φτιαγμένο για να μπει στη μάχη. Μπορεί να φέρει και δύναμη ταχείας αντίδρασης ή να δώσει στενή υποστήριξη.
Το χρειάζεσαι όταν πρέπει να βγάλεις τραυματίες από περιοχή με μεγάλη απειλή.

TACEVAC, η τακτική διακομιδή, περιλαμβάνει και τα δύο. Ό,τι μέσο κι αν χρησιμοποιήσεις, πρέπει να ξέρεις τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει.

Πριν από την αποστολή

Πού θα πάει

Ποιες υγειονομικές μονάδες υπάρχουν στην περιοχή και τι μπορεί να κάνει η καθεμία.

Σε πόσο χρόνο

Ο χρόνος μεταφοράς ως εκεί με κάθε μέσο που έχεις: όχημα, αεροσκάφος, σκάφος.

Πού θα χωρέσει

Ένας τραυματίας σε φορείο πιάνει σε τακτικό όχημα τη θέση τεσσάρων μαχητών. Η φόρτωση σχεδιάζεται από πριν.

Πότε θα φύγει

Η διακομιδή μπορεί να γίνει χωριστά, ενώ η κύρια δύναμη συνεχίζει, ή μαζί με την κύρια δύναμη όταν αποχωρεί από τον στόχο.

Η φροντίδα στη διακομιδή

Συνήθως τη διακομιδή την αναλαμβάνει νοσοκόμος ή διασώστης του μέσου, με περισσότερο εξοπλισμό. Μπορεί όμως η φροντίδα να πέσει σε σένα: το μέσο που σχεδιάστηκε δεν φτάνει, ή δεν υπάρχει νοσοκόμος. Τότε συνεχίζεις όπως έχεις εκπαιδευτεί.

1
Ίδια φροντίδα
Ό,τι έκανες στην τακτική φροντίδα πεδίου, με τη σειρά MARCH-PAWS.
2
Θώρακας και κοιλιά
Παρακολουθείς στενά για πνευμοθώρακα υπό τάση, ιδίως στον αέρα ή όταν περνάτε βουνό.
3
Νέα αιμορραγία
Οι μετακινήσεις ξανανοίγουν τραύματα και χαλαρώνουν τουρνικέ. Αν ξαναματώσει, την ελέγχεις.
4
Ζεστός
Ο αέρας στο ελικόπτερο και το κρύο μέταλλο του οχήματος τον παγώνουν.
5
Καταγραφή
Γράφεις στην κάρτα ό,τι έκανες και κάθε αλλαγή στην κατάστασή του.

// Γραμμή 3 του αιτήματος

Κατηγορίες διακομιδής

Πριν ζητήσεις διακομιδή, κατατάσσεις κάθε τραυματία σε μία από τρεις κατηγορίες. Η κατηγορία λέει πόσο γρήγορα πρέπει να φτάσει σε χειρουργική φροντίδα και μπαίνει στη γραμμή 3 του αιτήματος των 9 γραμμών.

Επείγον, προτεραιότητα, ρουτίνα

Επείγον

Urgent · μέσα σε 2 ώρες

Σοβαρά τραύματα από επίθεση με ΑΕΜ.
Διατιτραίνοντα τραύματα από σφαίρα ή θραύσμα στον θώρακα, στην κοιλιά ή στη λεκάνη.
Αεραγωγός κλειστός ή που απειλείται.
Αναπνευστική δυσχέρεια που επιδεινώνεται.
Αναίσθητος τραυματίας.
Γνωστή ή πιθανή κάκωση σπονδυλικής στήλης.
Τραυματίας σε σοκ.
Αιμορραγία που ελέγχεται δύσκολα.
Μέτρια ή σοβαρή κάκωση κεφαλής (ΚΕΚ).
Εγκαύματα πάνω από 20% της επιφάνειας του σώματος.
Εσωτερική αιμορραγία.

Προτεραιότητα

Priority · μέσα σε 4 ώρες

Μεμονωμένο ανοιχτό κάταγμα άκρου, με ελεγμένη αιμορραγία.
Κάθε τραυματίας με τουρνικέ.
Τραύμα στο μάτι.
Σοβαρός τραυματισμός μαλακών ιστών, χωρίς μεγάλη αιμορραγία.
Τραύμα άκρου χωρίς περιφερικό σφυγμό.
Εγκαύματα 10–20%.

Ρουτίνα

Routine · μέσα σε 24 ώρες

Διάσειση, ήπια κάκωση κεφαλής.
Τραύμα από σφαίρα σε άκρο, με αιμορραγία ελεγμένη χωρίς τουρνικέ.
Μικρός τραυματισμός μαλακών ιστών από θραύσμα.
Κλειστό κάταγμα με ψηλαφητό περιφερικό σφυγμό.
Εγκαύματα κάτω από 10%.

Οι κατηγορίες είναι αυτές του ΝΑΤΟ, όπως τις διδάσκει το εκπαιδευτικό υλικό, με 2, 4 και 24 ώρες. Οι χρόνοι αλλάζουν ανά επιχείρηση: σε νεότερα εγχειρίδια το όριο για το επείγον είναι μικρότερο, και το αμερικανικό FM 4-02.2 έχει πέντε κατηγορίες αντί για τρεις. Ισχύει πάντα η SOP της επιχείρησης.

Κατάταξε τον τραυματία

// Τραυματίας 1Σωστά 0/0

// Αίτηση διακομιδής ΝΑΤΟ

Το αίτημα των 9 γραμμών

Κάθε στέλεχος πρέπει να μπορεί να ζητήσει διακομιδή. Οι γραμμές 1 έως 5 αρκούν για να ξεκινήσει η αποστολή· οι 6 έως 9 μπορούν να δοθούν ενώ το μέσο κινείται.

Οι 9 γραμμές

Γρ.	Τι δηλώνεις	Κωδικοί
1	Θέση παραλαβής, σε συντεταγμένες κανάβου	π.χ. 34S FH 1234 5678
2	Συχνότητα του ασυρμάτου και διακριτικό κλήσης στη θέση παραλαβής	—
3	Αριθμός ασθενών ανά κατηγορία	A Επείγον (2 ώρες) · B Προτεραιότητα (4 ώρες) · C Ρουτίνα (24 ώρες)
4	Ειδικός εξοπλισμός που χρειάζεται	A Κανένας · B Ανυψωτήρας · C Απεγκλωβισμός · D Μηχανικός αναπνευστήρας
5	Αριθμός ασθενών ανά τύπο	L Σε φορείο · A Περιπατητικοί
6	Ασφάλεια στο σημείο περισυλλογής	N Ασφαλές · P Πιθανή εχθρική παρουσία · E Εχθρική παρουσία · X Κίνδυνος, ένοπλη συνοδεία
7	Σηματοδοσία του σημείου	A Πλαίσια σηματοδοσίας · B Φωτοβολίδα · C Καπνογόνο · D Άλλο
8	Εθνικότητα και κατάσταση των ασθενών	A Έλληνας στρατιωτικός · B Μη Έλληνας στρατιωτικός · C Έλληνας πολίτης · D Μη Έλληνας πολίτης
9	Σε επιχειρήσεις: μόλυνση ΡΒΧΠ. Σε ειρήνη: περιγραφή εδάφους, εμπόδια, κλίση, άνεμος	A Πυρηνική · B Βιολογική · C Χημική

Έτσι το διδάσκει η αίτηση ΝΑΤΟ 9 γραμμών του εκπαιδευτικού υλικού. Η αγγλική εκδοχή στο ίδιο υλικό (κατά JFIRE, οδηγίες TCCC και NATO STANAG 2087) έχει στη γραμμή 5 και τους συνοδούς (E), στη γραμμή 7 και την περίπτωση «καμία» σήμανση, και στη γραμμή 8 κατηγορίες για αντίπαλους, κρατούμενους και παιδιά.

Σύνταξη αιτήματος

// Αίτημα διακομιδής · 9 γραμμές

// Όπως το εκφωνείς

Πολλές κατηγορίες στην ίδια γραμμή χωρίζονται με τη λέξη «BREAK», π.χ. A1 BREAK C2. Οι συντεταγμένες και η συχνότητα εκπέμπονται κρυπτογραφημένα ή με τους κωδικούς της SOP, όταν το δίκτυο δεν είναι ασφαλές.

// TCCC Casualty Card · DD Form 1380

Η κάρτα τραυματία

Η κάρτα είναι συχνά η πρώτη και η μόνη καταγραφή του τι έπαθε ο τραυματίας και τι του έγινε. Ταξιδεύει μαζί του από το πεδίο στη διακομιδή, στον σταθμό και στο νοσοκομείο. Τη σχεδίασαν νοσοκόμοι μάχης, έχει μόνο τα σημαντικά και είναι πλαστικοποιημένη για να αντέχει στο νερό.

Κανόνες συμπλήρωσης

Τη βρίσκεις στο ατομικό υγειονομικό κιτ (IFAK) του τραυματία, με τα στοιχεία του ήδη γραμμένα. Συμπλήρωσε τη δική σου από σήμερα.
Τη συμπληρώνει όποιος δίνει τη φροντίδα, με λεπτό ανεξίτηλο μαρκαδόρο, με «X» ή μαυρίζοντας το κουτάκι, καθαρά, μαζί με το δικό του όνομα.
Σημειώνεις τις κακώσεις με «X» στο σώμα. Με πολλούς μηχανισμούς και πολλά τραύματα, τραβάς γραμμή από τον μηχανισμό στο σημείο της κάκωσης.

Δεν χρειάζονται όλα τα πεδία για κάθε τραυματία, και ίσως δεν προλάβεις. Ο επόμενος που θα τον αναλάβει συνεχίζει την καταγραφή.
Η κάρτα συμπληρώνεται σε λιγότερο από 2 λεπτά. Το σημαντικό είναι να γραφτεί ό,τι έγινε στον τραυματία.
Τη στερεώνεις εμφανώς πάνω του: στο χιτώνιο, στη ζώνη, στην τσέπη του παντελονιού. Αν δεν χωρά η τεκμηρίωση, στερεώνεις δεύτερη κάρτα, σημειωμένη ως #2.

Συμπλήρωσε την κάρτα

Πάτα πάνω στο σώμα για να σημειώσεις κακώσεις. Με το εργαλείο «Τουρνικέ» η ώρα μπαίνει αυτόματα. Η κάρτα αποθηκεύεται σε αυτόν τον browser, και από αυτή βγαίνει αυτόματα η αναφορά MIST-AT της επόμενης ενότητας.

Κάρτα · εμπρός

Αρ. καταλόγου Επώνυμο, όνομα 4 τελευταία ΑΜ Ηλικία Ημερομηνία Ώρα τραυματισμού Μονάδα Αλλεργίες

// Μηχανισμός κάκωσης

// Κακώσεις · πάτα πάνω στο σώμα

ΜΠΡΟΣΤΑ

ΠΙΣΩ

// Σημεία και συμπτώματα

Ώρα	ΑΠ	Σφυγμός · θέση	Αναπνοές	SpO2 %	AVPU	Πόνος 0–10

Κάρτα · πίσω

Θεραπεία · σημείωσε ό,τι έγινε

Υγρά / αίμα Αναλγητικό Αντιβιοτικό Άλλο φάρμακο

Σημειώσεις

Πρώτος διασώστης 4 τελευταία ΑΜ

Μεταφορά (για τη γραμμή 5)

// Μετά το αίτημα

Η αναφορά MIST-AT

Η αναφορά MIST-AT δίνει στην ομάδα που θα παραλάβει ζωτικές πληροφορίες για κάθε τραυματία για τον οποίο ζήτησες διακομιδή, ώστε να ετοιμάσει ό,τι θα χρειαστεί. Μεταδίδεται μετά το αίτημα των 9 γραμμών, στον ίδιο σταθμό που ζήτησες τη διακομιδή.

Τι λες

MMechanism

Μηχανισμός

Έκρηξη, πτώση, τραύμα από σφαίρα (GSW).

IInjury

Κακώσεις

Τι έχει καταστραφεί, όσο το βλέπεις ή το υποψιάζεσαι.

SSigns

Σημεία

Συνείδηση (AVPU), αεραγωγός ανοιχτός ή κλειστός, αναπνέει ή όχι, έχει σφυγμό.

TTreatment

Θεραπεία

Τουρνικέ, πιεστική επίδεση, NPA, επίθεμα θώρακα, αποσυμπίεση, και κάθε φάρμακο που πήρε.

AAge

Ηλικία

Σημαντική ιδίως όταν ο τραυματίας είναι παιδί.

TTime

Ώρα

Πότε έγινε ο τραυματισμός.

Παράδειγμα

ΤΡΑΥΜΑΤΙΑΣ 1 · ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ A
M  ΑΕΜ, έκρηξη
I  ακρωτηριασμός δεξιού ποδιού
S  αναίσθητος, 130 σφύξεις, 25 αναπνοές το λεπτό
T  2 τουρνικέ ψηλά και σφιχτά
A  άνδρας, 36
T  13:30

Από την κάρτα σου

Ό,τι συμπλήρωσες στην κάρτα της ενότητας 04, ως αναφορά MIST-AT.

Βασίζεται στο εκπαιδευτικό υλικό «Α΄ Βοήθειες Μάχης» για την τακτική διακομιδή (Tactical Evacuation Care), στην αίτηση διακομιδής ΝΑΤΟ 9 γραμμών (κατά JFIRE, οδηγίες TCCC και NATO STANAG 2087), στις δημόσιες οδηγίες Tactical Combat Casualty Care (Committee on TCCC) και στις οδηγίες συμπλήρωσης του DD Form 1380. Τα σενάρια είναι δικά μας. Οι κωδικοί και οι χρόνοι διακομιδής ορίζονται τελικά από τη SOP κάθε επιχείρησης. Δεν αντικαθιστά την πιστοποιημένη εκπαίδευση TCCC. Εκτός επιχειρήσεων καλείς το 166 (ΕΚΑΒ) ή το 112. Δεν αποτελεί επίσημο εκπαιδευτικό υλικό του ΓΕΣ.